Giai phap tiet kiem
Chọn năm phát hành:
Chọn số báo
Thị trường đường năm 2012: Giá rơi tự do, nhà máy điêu đứng
Cập nhật: 4-2-2013

Ngành mía đường nước ta đang đứng trước muôn vàn khó khăn khi giá đường trong nước xuống thấp và bị đường Thái Lan nhập lậu thao túng thị trường. Giá mía nguyên liệu ở ĐBSCL liên tục sụt giảm. Các nhà máy đường và nông dân đều thua lỗ.

Sản xuất vượt nhu cầu

Theo Hiệp hội Mía đường Việt Nam, niên vụ 2011 - 2012, sản lượng mía ép công nghiệp của cả nước đạt 14,5 triệu tấn, sản xuất trên 1,3 triệu tấn đường, tăng 13,5% tương đương với gần 160 nghìn tấn so với vụ trước. Đây là sản lượng cao kỷ lục trong lịch sử ngành đường Việt Nam. Kết quả trên là nhờ diện tích vùng nguyên liệu mía của cả nước đã tăng hơn vụ trước gần 12 nghìn ha và năng suất mía bình quân tăng 1,2 tấn/ha so với vụ trước, lên 61,7 tấn/ha.

Bước sang niên vụ 2012 - 2013, với diện tích tiếp tục tăng (đạt 300 nghìn ha) và năng suất bình quân tăng (63 tấn/ha), dự báo lượng đường sản xuất còn tăng cao hơn và vượt nhu cầu tiêu dùng đường trong nước. Theo kế hoạch sản xuất của 40 nhà máy trong niên vụ mới thì sản lượng mía ép là 16,7 triệu tấn và sản lượng đường dự kiến đạt 1,59 triệu tấn.

Trong khi đó, mức tiêu thụ trong nước chỉ khoảng 1,4 triệu tấn, cộng với lượng đường nhập khẩu theo hạn ngạch năm 2013 là 74 nghìn tấn dẫn tới cung lớn hơn cầu trên 200 nghìn tấn.

Đó là chưa kể đến lượng đường nhập lậu, lượng đường được sản xuất tại một số nhà máy đường của Việt Nam ở Lào, Campuchia đi vào hoạt động xin nhập đường vào Việt Nam nên việc tiêu thụ đường trong nước năm 2013 là một áp lực lớn.

Giá rơi tự do

Năm 2012 giá đường tại thị trường trong nước luôn theo chiều hướng giảm, giảm khoảng 14% so với cuối năm 2011. Giá bán lẻ đường RE tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh trong tháng 9 phổ biến ở mức 20.000-21.000đ/kg giảm 3.000- 4.000đ/kg so với tháng 1/2012. Sang tháng 12/12, giá chỉ còn khoảng 15.000 - 17.000 đ/kg.

Riêng đối với nông dân trồng mía ở ĐBSCL, khép lại vụ năm 2012 với kết quả lỗ nặng. Vụ mía năm nay, có lúc nông dân bán được 900 đồng/kg, lúc 700 hay 800 đồng/kg trong khi giá thành sản xuất mía năm nay của bà con ở vào khoảng 820 - 850 đồng/kg.

Nguyên nhân dẫn tới giá giảm ngoài sức mua trên thị trường yếu dần thì vấn đề khó nhất là ảnh hưởng từ lượng đường cát Thái Lan nhập lậu khá nhiều qua biên giới Tây Nam, bán chỉ 14.700-14.800 đồng/kg, thấp hơn giá đường trong nước.

Dự báo vụ mới nếu như đường nhập lậu không được ngăn chặn, nguồn cung dư thừa sẽ làm giá đường trong nước có nguy cơ tiếp tục giảm.

Thị trường tắc đầu ra

Sản xuất càng nhiều, càng lỗ nặng, đó là thực trạng mà các nhà máy đường phải đối mặt trong năm 2012. Từ đầu vụ 2012- 2013, 2 nhà máy Phụng Hiệp và Vị Thanh (thuộc Casuco) sản xuất 38.000 tấn đường. Dù đã “chào giá” và áp dụng khuyến mãi đủ cách nhưng chỉ mới bán được 18.000 tấn, hiện còn tồn kho 20.000 tấn đường; trong khi thời gian sản xuất còn kéo dài đến tận tháng 4/2013 mới kết thúc vụ.

Để đảm bảo cho nông dân không bị lỗ, nhà máy mua mía nguyên liệu với giá từ 1.020 - 1.045 đồng/kg (loại 10 chữ đường), cộng với các khoản chi phí đầu vào đều tăng nên giá thành sản xuất đường lên tới 15.000 - 15.500 đồng/kg. Trong khi giá đường sụt thê thảm khiến nhà máy lỗ 500 - 1.000 đồng/kg. Hiệp hội Mía đường Việt Nam thừa nhận, các nhà máy rơi vào tình cảnh hết sức khó: càng sản xuất nhiều, càng lỗ nặng. Thống kê sơ bộ cuối tháng 11/12, 10 nhà máy đường ở ĐBSCL tồn kho khoảng 80.000 tấn đường. Bình quân mỗi nhà máy đường cần khoảng 2 - 4 tỷ đồng/ngày để thu mua mía nguyên liệu, thế nhưng đường sản xuất ra không bán được làm cho nguồn vốn hoạt động rất căng thẳng. Chưa kể đường tồn kho càng lâu, khiến chi phí giá thành tăng thêm và lỗ sẽ chồng lên lỗ.

Hiệp hội Mía đường Việt Nam cho biết, đầu tháng 12 đã có một nhà máy đường ở ĐBSCL tính toán tạm ngưng hoạt động, bởi sản xuất không hiệu quả, do giá đường quá thấp và tắc đầu ra. Nếu các nhà máy phải ngưng sản xuất, khi đó hàng trăm ngàn héc-ta mía của nông dân không biết giải quyết ra sao?

Đường lậu thao túng

Một trong những nguyên nhân khiến đường nội rớt giá, nhà máy điêu đứng là do đường cát Thái Lan nhập lậu tràn qua biên giới bán giá thấp, thao túng thị trường. Ước mỗi năm có khoảng 400.000 - 500.000 tấn đường nhập lậu qua biên giới. Đường lậu chiếm hầu hết thị phần tiêu thụ ở các tỉnh thành phía Nam và một phần phía Bắc, vừa gây khó khăn cho đường nội địa, vừa làm thất thu nguồn thuế của Nhà nước hàng ngàn tỷ đồng mỗi năm (thuế nhập khẩu, thuế VAT, thuế thu nhập doanh nghiệp…).

Mặt khác, đường nhập lậu còn đe dọa tới ngành sản xuất đường trong nước và đời sống của hàng triệu hộ dân trồng mía. Các nhà máy đường trong nước đang nỗ lực đầu tư xây dựng vùng nguyên liệu, phối hợp cùng nông dân và ngành nông nghiệp nâng cao năng suất, chất lượng mía; các nhà máy sản xuất nộp thuế đóng góp vào ngân sách địa phương… Trong khi đường lậu trốn thuế nên bán giá thấp vẫn có lời thì đường nội địa không cách nào cạnh tranh lại.

Giải pháp cứu ngành đường

Trước sự tung hoành của đường lậu, Hiệp hội Mía đường Việt Nam (VSSA) đã có công văn kiến nghị Chính phủ và các bộ ngành liên quan có biện pháp mạnh hơn để ngăn chặn, cấm tiếp tay với đường lậu; xử lý nghiêm những tổ chức, cá nhân có liên quan đến buôn lậu đường. Hiệp hội sẵn sàng hợp tác và đóng góp kinh phí để ngăn đường lậu.

VSSA còn kiến nghị với Chính phủ bổ sung đường ăn vào danh mục các mặt hàng cấm và tạm ngưng “tạm nhập tái xuất”. Riêng đường thô và đường trắng tạm nhập để sản xuất ra đường tinh luyện xuất khẩu và chế biến hàng xuất khẩu, cần quản lý chặt về lượng, thời điểm cho nhập, xuất để tránh ảnh hưởng đến sản xuất trong nước.

Ngày 15/11/2012, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 193/2012/TT-BTC ban hành biểu thuế xuất khẩu, biểu thuế nhập khẩu ưu đãi theo danh mục mặt hàng chịu thuế, trong đó có việc điều chỉnh trở lại mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với mặt hàng đường trong hạn ngạch thuộc nhóm 17.01. Theo đó, thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với đường thô chưa pha thêm hương liệu hoặc chất màu được điều chỉnh từ 15% lên 25%. Thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với các loại đường khác thuộc nhóm 17.01 được điều chỉnh từ 15% lên 40%. Theo Bộ Tài chính, đây là hành động nhằm bảo vệ và khuyến khích ngành sản xuất mía đường trong nước phát triển, khuyến khích việc tiêu dùng đường sản xuất trong nước.

Ngoài ra để giải quyết hết lượng đường dư thừa và đẩy mạnh tiêu thụ đường nội địa, Hiệp hội Mía đường Việt Nam đề xuất các ngành chức năng khẩn trương “cứu” ngành mía đường bằng cách cho cơ chế thuận lợi để xuất khẩu mặt hàng đường. Kiểm soát chặt việc nhập khẩu mật rỉ đường, không nên áp dụng thuế nhập khẩu bằng 0% gây khó cho đường sản xuất trong nước.

Đối với vần đề xuất tiểu ngạch đường, VSSA kiến nghị cho sản phẩm đường được xuất khẩu tiểu ngạch qua cửa khẩu phụ và lối mở biên giới mà không cần giấy phép. Ngoài ra VSSA còn kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ ngành xóa bỏ các chính sách có liên quan đến nhập khẩu đường, chẳng hạn xóa quota (hạn ngạch nhập khẩu) theo cơ chế “xin-cho” và áp dụng cơ chế đấu thầu quota như nhiều nước trên thế giới áp dụng.

Việc xóa bỏ cơ chế “xin- cho” góp phần xóa bỏ nguồn gốc tạo ra đặc quyền, đặc lợi trong việc cho và nhận hạn ngạch nhập khẩu.

Ngoài ra, các nhà máy đường cần chủ động hơn nữa trong việc tìm thị trường, liên kết chặt chẽ với khách hàng sử dụng đường để sản xuất những sản phẩm mà thị trường cần. Hiệp hội Mía đường cũng cho rằng, các nhà máy đường trong nước trước hết cần phải có những biện pháp chủ động tự bảo vệ mình thông qua việc sử dụng tem chống hàng nhái, hàng giả để giúp cơ quan chức năng có thể phát hiện ngay hàng nhập lậu khi kiểm tra.

Chương trình sản xuất 1 triệu tấn đường đã hoàn thành và đang hướng tới 2 triệu tấn đường vào năm 2020 nhằm phục vụ tiêu thụ trong nước và xuất khẩu. Song hiện tại, ngành mía đường đang đối mặt với muôn vàn khó khăn, rất cần sự trợ giúp tích cực từ các bộ ngành trung ương để cứu vãn thị trường, từng bước ổn định sản xuất.

Đảm bảo nguồn cung - cầu hợp lý, giải quyết hài hoà lợi ích cho cả nông dân và doanh nghiệp là vấn đề cấp thiết hiện nay của ngành mía đường, nên chăng đã đến lúc cần xây dựng một mức giá sàn hàng năm hợp lý cho cây mía và giá đường trên thị trường, từng bước giữ được nhịp độ giá ổn định để người trồng mía có lãi và doanh nghiệp cũng không phải chịu thiệt thòi.

M.Anh

Các tin khác
Trung Tâm Thông Tin Công nghiệp và Thương Mại - Bộ Công Thương(VITIC)
Giấy phép của Bộ Thông Tin Truyền Thông số :13-GP - TTĐT cấp ngày 18/1/2010.
Người chịu trách nhiệm chính : Bà Nguyễn Thị Bích Thủy.
Địa chỉ: 37B Nguyễn Bỉnh Khiêm - Hà Nội. 
Điện thoại: (04) 39746023/39780280/39745193/  - Fax: (04) 39762593 
suc khoe gia dinhEmail :ttgcvattu@yahoo.comtin cong nghe
Toàn c?nh thuong m?i di?n t? Vi?t Nam| Thi truong viet nam | Xe va the thao | Unlock DTDD | K?t qu? x? s? |